Hiệu ứng lan tỏa – Cứ đẹp là được?

 

Tại sao những người có vẻ ngoài sang trọng và chỉn chu thường được đánh giá là tài năng và đứng đắn?

Tại sao lại có hiện tượng “tình yêu sét đánh”, hay yêu từ cái nhìn đầu tiên?

Và đâu là lời giải thích cho câu nói “xem mặt mà bắt hình dong”?

Những câu hỏi trên được giải đáp bằng “Hiệu ứng lan tỏa” trong tâm lý. Nếu bạn là người cuốn hút, những điểm xấu của bạn sẽ được cuốn bay khỏi tầm nhận thức của người khác. Vậy yếu tố nào giúp bạn trở thành một người cuốn hút? Cùng xem thí nghiệm sau nhé.

 

(Nguồn: https://youtu.be/ZuometYfMTk)

Đây là điều đã xảy ra với Dan:

Khi có ấn tượng tốt với một người, xu hướng của bạn là “nhìn” vào điểm tốt và “lơ” đi nhược điểm của họ. Còn khi có ấn tượng xấu, bạn thường “nỗ lực” nhìn vào cái xấu mà lơ đi ưu điểm của họ.

Đó là “hiệu ứng lan tỏa”, thuật ngữ tâm lý học cho đây là một loại thiên vị nhận thức; Ấn tượng tổng thể của chúng ta về một người ảnh hưởng đến cách chúng ta cảm nhận và suy nghĩ về tính cách của người đó. Ví dụ, ấn tượng tổng thể của bạn về một người (“Anh ta nói chuyện rất cuốn hút”) tác động đến cách bạn đánh giá về người đó (“Có lẽ anh ấy cũng là một người tốt”).

Vậy tại sao chúng ta thường suy nghĩ theo hướng “cái gì đẹp thường tốt”? Niềm tin này được hình thành trong quá trình lớn lên, đặc biệt ở giai đoạn tuổi thơ và thanh thiếu niên, giai đoạn chúng ta được tiếp xúc rất nhiều với những hình ảnh kiểu như: Những anh hùng luôn luôn trông hào nhoáng và cuốn hút hơn bọn yêu quái hay phường trộm cướp. Cô tấm tốt bụng thì xinh xắn hơn nhỏ cám gian manh. Công chúa dịu hiền luôn xinh đẹp hơn mụ phù thủy độc ác…Có vẻ như, đẹp luôn đi đôi với tốt!

Quay lại với Dan, sự cuốn hút của anh đến từ đâu? Điều gì tạo ra sự khác biệt giữa Dan “đáng yêu” và Dan “khó ưa”? Không phải nội dung anh nói mà là cách anh truyền tải nội dung đó, hay giọng điệu và ngôn ngữ cơ thể của anh. Hai yếu tố này bị chi phối bởi trạng thái cảm xúc của chúng ta và tác động mạnh tới phần não vô thức của người khác.

Điều thú vị là hiệu ứng lan tỏa vẫn duy trì tác dụng của nó cho dù ta đã biết sự thật, bởi vì ấn tượng đầu tiên và kết luận của chúng ta về họ đã nằm sâu trong tiềm thức ngay thời khắc đó. Như mối tình đầu, buổi đầu đến lớp, hay lần đầu dã ngoại, mọi thứ “lần đầu” đều rất khó phai.

Hiện tượng thường nhật:

Chúng ta bắt gặp “hiệu ứng lan tỏa” này mọi nơi.

Tình yêu sét đánh một phần được lý giải bởi hiệu ứng này, bạn tình cờ gặp ai đó và ngay lập tức, nụ cười, mái tóc, giọng nói hay vài đặc điểm cuốn hút của người ấy làm bạn ấn tượng và không thể gạt họ ra khỏi đầu. Đặc biệt hơn, mỗi lần nghĩ tới, một cách vô thức bạn lại gắn thêm vài đặc điểm tốt đẹp khác cho họ, như “anh ấy quyến rũ thế, chắc hẳn là một người lịch sự, tốt bụng, thông minh…”. Và hệ quả là, càng bị sét đánh mạnh hơn!

Trào lưu thần tượng của giới trẻ cũng đến từ hiệu ứng lan tỏa này. Tài năng và vẻ ngoài hào nhoáng của những “ngôi sao” showbiz khiến các bạn, hầu hết là giới trẻ, trở nên mù quáng. Họ trở thành fan cuồng bảo vệ hình tượng idol, bất kể đúng sai. Vì trong nhận thức của họ, “tài” và “đẹp” đồng đẳng với “tốt”, hoặc “hoàn mỹ”.

 

Một học sinh ưa nhìn và siêng năng sẽ được đánh giá là thông minh và đứng đắn. Một cấp dưới có sức hút và nhiệt tình sẽ được đánh giá là giỏi giang và được việc. Một sản phẩm nhìn bắt mắt và ấn tượng sẽ được đánh giá là chất lượng và uy tín.

Và còn rất nhiều hiện tượng khác khi mà “vẻ ngoài làm phai bản chất”, ít nhất là tại thời điểm ban đầu mới tiếp xúc.

Ứng dụng:

Để tạo ra hiệu ứng lan tỏa, chìa khóa chính là ấn tượng ban đầu

Cách khôn ngoan để gây dựng mối quan hệ với người mới gặp là tỏ ra cởi mở, thân thiện và lịch sự. Và nhờ sự lan tỏa của ấn tượng tốt này, về sau dù những khuyết điểm của bạn có “lộ” ra thì bạn cũng sẽ được “bao dung” hơn.

Không chỉ quan trọng trong xây dựng thương hiệu bản thân, hiệu ứng lan tỏa còn được áp dụng trong chiến lược xây dựng thương hiệu sản phẩm. Những ấn tượng tốt đầu tiên của khách hàng về sản phẩm, như mẫu mã, bao bì, trưng bày và thậm chí quảng cáo sẽ quyết định phần nhiều đến sự đánh giá về chất lượng sản phẩm của người mua hàng.

Nhưng nói đi cũng phải nói lại, tốt gỗ hơn tốt nước sơn, ấn tượng đầu không dài lâu, để giữ mối quan hệ lâu dài, dù là với bạn bè hay với khách hàng, bản chất hay chất lượng vẫn là yếu tố ưu tiên hàng đầu sau khi đã tạo được ấn tượng tốt. Và cũng đừng để bản thân làm nạn nhân của sự thiên vị nhận thức này, đánh giá ai đó quá nhanh trước khi dành thời gian tìm hiểu con người thực sự của họ có thể sẽ khiến chúng ta trả giá đắt, như đặt niềm tin sai chỗ hay làm tổn thương nhầm người, nên nhớ, không phải cái gì đẹp cũng tốt!

Hiệu ứng lan tỏa – Cứ đẹp là được?
4.8 (95%) 16 votes

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *