Cơn hoảng loạn đầu đời – Chứng “rối loạn hoảng loạn”

 

Bạn đã từng trải qua “cơn hoảng loạn” nào trong đời chưa? Tim đập, chân run, đầu óc quay cuồng, đất trời đảo lộn…Và từ đó, bạn mang trong mình một “nỗi sợ vô hình”, kiểu “tôi sợ không hiểu vì sao tôi sợ!”.

Nỗi sợ vô hình đó mới thực sự đáng sợ, chúng khiến bạn mất tự tin, ngại giao tiếp, lẩn tránh xã hội và luôn rình rập tìm cách nuốt chửng bạn. Cùng tìm hiểu xem chúng là gì qua video dưới đây nhé.

(Nguồn: https://youtu.be/32K-rEIbBgE)

Điều gì đã xảy đến với Jane?

Jane đang đi mua sắm và mọi chuyện đang rất bình thường. Đột nhiên, một cảm giác lạ trào dâng trong cơ thể cô. Sự sợ hãi và lo âu tột độ bỗng nhiên bùng phát một cách không kiểm soát. Đó là “cơn hoảng loạn” đầu tiên trong đời Jane!

“Cơn hoảng loạn” có thể tấn công bạn bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu, dù bạn đang mua sắm siêu thị, đi dạo xuống đường, lái xe ra phố, ngồi nhà thư giãn hay thậm chí đang ngủ trên giường. Điểm nguy hiểm là những “cơn hoảng loạn” này thường không thể đoán trước và nạn nhân cũng không biết điều gì sẽ châm ngòi cho trạng thái này bùng phát. Giống như bạn là một nhân vật chính trị khét tiếng, luôn nơm nớp lo sợ rằng mình sẽ bị ám sát bởi bất kỳ ai và bất cứ lúc nào bạn ra khỏi nhà. Điểm khác biệt là họ có vệ sĩ còn bạn thì không!

Mỗi “cơn hoảng loạn” thường kéo dài từ vài phút đến nửa tiếng. Tỷ lệ phụ nữ bị tấn công cao hơn đàn ông. Và người thông minh thì cao hơn người bình thường.

Quay lại với Jane, dấu hiệu của cô trong cơn hoảng loạn là:

Cơ thể tiết ra nội tiết tố andrenalin, hóc môn “chạy hay chiến” (đủ mạnh thì tấn công, không đủ mạnh thì lo mà chạy, đây là hóc môn mang tính sinh tồn trong quá trình tiến hóa của con người từ thời săn bắt hái lượm, phải liên tục đối mặt với sự sống và cái chết). Hóc môn này làm cô mất kiểm soát cảm xúc, gây ra những hiện tượng như tim đập nhanh, đánh trống ngực, cơ thể run lên, đổ mồ hôi, cơ căng ra, nôn nao ở bụng, gây khó thở và thở gấp, làm giảm lượng ôxy lên não khiến nạn nhân chóng mặt, đầu quay quay, cảm tưởng như mình đang lên cơn điên và muốn ngất đi vậy. Nhiều người thường hiểu nhầm đây là “cơn đau tim” vì chúng có một số dấu hiệu tương tự nhau. Những dấu hiệu trên cũng chính là triệu chứng thường gặp của một người đang trong cơn hoảng loạn.

Thực ra ai cũng có một lần trong đời trải qua những cảm xúc hay dấu hiệu trên. Điều này không có gì là bất thường. Nhưng trong trường hợp của Jane, “cơn hoảng loạn” đã tìm đến cô nhiều lần. Và điều này không còn bình thường nữa, thuật ngữ tâm lý học gọi nó là “rối loạn hoảng loạn” và được miêu tả bằng những triệu chứng sau.

Triệu trứng

  • Lo âu và sợ hãi triền miên: Hãy tưởng tượng bản thân bạn lần đầu bị hoảng loạn và nếm mùi những dấu hiệu trên của nó, kinh hãi là cảm xúc đầu tiên bạn ghi nhận, cảm xúc thứ hai không thể tránh khỏi là hoang mang. Hoang mang rằng mình sẽ phải “trải nghiệm” nó thêm một lần nữa. Điều này khiến những người mắc chứng “rối loạn hoảng loạn” luôn có linh tính về điềm gở và tai họa sắp ập lên đầu họ. Họ luôn luôn mang trong mình nỗi sợ mất kiểm soát, sợ mình sẽ bị điên hoặc thậm chí bị chết.
  • Bất lực trong nhiều chuyện: Ký ức về trải nghiệm kinh hãi đó sẽ khiến họ mất tự tin dù trong những việc nhỏ nhặt của cuộc sống thường nhật.
  • Né tránh giao thiệp xã hội: Họ thường tránh xa những hoàn cảnh hay môi trường nhất định vì nghĩ rằng, chúng sẽ châm ngòi cho cơn hoảng loạn. Hoặc sợ rằng mình sẽ bị xấu hổ, lúng túng và bối rối không biết làm gì ở chỗ đông người khi bị tấn công bất thình lình bởi “cơn hoảng loạn”. Điều này rất nguy hiểm vì não bộ chúng ta có chức năng tổng quát hóa. Khi bạn sợ nơi đông người như siêu thị, rạp chiếu phim, nhà hàng,…não bộ sẽ hiểu nhầm và liên kết nỗi sợ “đông người” với nỗi sợ “con người”, dẫn tới việc bạn không dám bước chân ra ngoài đường nữa vì chỉ cảm thấy an tâm khi ở trong nhà.

Nguyên nhân

  • Di truyền: Giải thích vì sao có một số người sinh ra bản tính đã “dễ hoảng sợ” hơn người khác.
  • Biến cố cuộc đời: Mất mát người thương, gia đình tan nát, hay cơ nghiệp sụp đổ cũng có thể châm ngòi cho “cơn hoảng loạn” đầu đời của bạn.
  • Kích thích từ môi trường: Một môi trường đầy rẫy những nguy hiểm bất ngờ luôn rình rập, hay một môi trường bị thay đổi một cách đột ngột như khi bạn kết hôn, sinh con, chuyển nhà, chuyển trường…cũng có thể là tiền đề cho một “cơn hoảng loạn”.
  • Tiểu sử bệnh tâm lý: Nếu bạn đã từng mắc các chứng như rối loạn lo âu phản xã hội, trầm cảm, ám ảnh sợ hãi, rối loạn stress hậu chấn thương hay lạm dụng thuốc và chất kích thích. Bị hoảng loạn vì di chứng chúng để lại là điều rất có thể.
  • Trạng thái căng thẳng, lo âu, sợ hãi và suy nghĩ tiêu cực kéo dài.

Điều trị

  • Giáo dục bản thân: Chúng ta thường hoang mang về những thứ chúng ta không hiểu rõ. Vậy nên chuẩn bị cho bản thân những kiến thức về tâm lý cũng chính là một liệu pháp trị bệnh hữu hiệu.
  • Làm chủ cơ thể: Tập luyện hít sâu và thở chậm để lấy lại bình tĩnh, tập luyện thả lỏng các cơ để thư giãn toàn thân. Tập thể dục thường xuyên cũng được khuyến khích.
  • Làm chủ suy nghĩ: Loại bỏ những dòng suy nghĩ gây hoang mang hay sợ hãi bằng những suy nghĩ tích cực như: “Cơn hoảng loạn tuy khó chịu nhưng không nguy hiểm đến tính mạng”, “chúng tự đến nên sẽ tự đi”,…Hay làm xao nhãng tâm trí khi “cơn hoảng loạn” bùng phát bằng cách đếm ngược.
  • Dừng sử dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê…Vì chúng sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp lên hệ thần kinh, kích hoạt cơ chế “chạy hay chiến” của cơ thể.

Chú ý: Không khuyến khích tự chữa, nên tham vấn chuyên gia trị liệu tâm lý.

Cơn hoảng loạn đầu đời – Chứng “rối loạn hoảng loạn”

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *