ASPD – Bạn là người “phản xã hội” hay “phi xã hội”?

Ai trong chúng ta cũng có khả năng gặp các vấn đề về tâm lý, không nhất thiết phải là người đã trải qua một biến cố lớn. Các chứng bệnh có thể xuất hiện vào bất cứ thời điểm nào trong cuộc sống. Một trong những chứng bệnh có thể phát sinh ở thời thơ ấu, đó là “rối loạn nhân cách phản xã hội” hay “chống đối xã hội” ASPD.

ASPD thường bị nhầm lẫn là sợ tiếp xúc với xã hội, rút vào trong lớp vỏ an toàn của mình. Nhưng thật ra đây chỉ là biểu hiện của chứng “phi xã hội”. Vậy ASPD là gì? Mời các bạn xem đoạn video sau.

(Nguồn: https://youtu.be/BGN8bP5uJvM – Dịch giả: Thanh Ngân)

Dấu hiệu

Một người được chẩn đoán là mắc chứng ASPD nếu họ từ 18 tuổi trở lên và phải có những biểu hiện cụ thể như:

  • Không có khả năng nhận biết đúng – sai, vì thế nên không có cảm giác hối lỗi hay ăn năn về những việc đã làm.
  • Lừa đảo, lợi dụng, thao túng người khác khi người đó còn có ích đối với họ. Nhưng sau đó có thể nhẫn tâm chỉ trích và bỏ mặc bất cứ lúc nào.
  • Cáu kỉnh, bạo lực, thường xuyên tức giận và hay mất kiểm soát cảm xúc.
  • Không có trách nhiệm trong công việc cũng như tiền bạc và các vấn đề khác.
  • Không quan tâm đến an toàn của bản thân hay của người khác
  • Có hành vi thù địch và gây hấn…

Đối tượng

Những người mắc bệnh ASPD thông thường là những tội phạm (vì họ không có ý thức đúng – sai và coi thường pháp luật). Các cuộc điều tra tù nhân trên toàn thế giới cho thấy, tỷ lệ mắc chứng “rối loạn nhân cách phản xã hội” là 47% đối với nam, 21% đối với nữ. Và trung bình khoảng 40% – 60% tội phạm mắc chứng ASPD. 

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một đặc điểm chung trong số các tù nhân. Đó là “Rối loạn nhân cách phản xã hội”, liên quan đến sự xâm phạm, thao túng, coi thường luật lệ cùng với những điều khác. Điều này cũng được tìm thấy ở Jeffrey Dahmer, còn gọi là Milwaukee Cannibal (hình)

Còn ở trẻ em sẽ có những dấu hiệu của rối loạn đạo đức. Các dấu hiệu đó thường bao gồm các hành vi nghiêm trọng và kéo dài, chẳng hạn như nóng giận với mọi người và hành hạ vật nuôi, đập phá nhà cửa… Trẻ có các triệu chứng “rối loạn hành vi” càng nặng thì càng có khả năng cao phát triển thành ASPD khi trưởng thành.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chính dẫn đến ASPD thường là từ phía gia đình, người thân và môi trường sống, tác động đến suy nghĩ và hành vi của người bệnh: gia đình không hòa thuận, cha mẹ li hôn, bị lạm dụng hay thờ ơ, bỏ rơi khi còn nhỏ, trầm cảm, thất nghiệp, gặp trắc trở trong hôn nhân, sử dụng chất kích thích…

Xét về mặt sinh học, di truyền cũng là một trong những nhân tố gây nên ASPD. Một nhóm nghiên cứu quốc tế gồm các nhà nghiên cứu Phần Lan, Mỹ, Anh và Thụy Điển đã thực hiện các bài kiểm tra tâm lý về di truyền từ 794 tù nhân Phần Lan trong khoảng thời gian từ 2010-2011. Kết quả là, trong số 794 tù nhân có 568 người có kết quả dương tính với ASPD, tức là cha hoặc mẹ của họ cũng bị ASPD hoặc các chứng bệnh khác.

Triệu chứng ASPD có khuynh hướng xuất hiện trong những năm cuối của tuổi dậy thì và ở tuổi 20, tuy nhiên cũng có thể được cải thiện được vào giai đoạn trung niên tầm 40 tuổi.

Chữa trị

Liệu pháp tâm lý: Kiểm soát sự giận dữ và hành vi bạo lực, giúp họ nhận ra những hành vi gây tổn thương người khác và hậu quả của nó, từ đó biết quý trọng bản thân và mọi người hơn, tìm kiếm động lực hoặc hứng thú tốt đẹp trong cuộc sống để giúp họ giảm bớt những suy nghĩ và hành vi bạo lực…. Tuy nhiên liệu pháp này không phải lúc nào cũng hiệu quả, nhất là khi các triệu chứng đã trở nên trầm trọng hơn hoặc biến chứng thành các dạng bệnh khác.

Thuốc: Không có thuốc đặc trị cho chứng bệnh ASPD, các đơn thuốc thường dùng cho các rối loạn đi kèm như trầm cảm, lo âu hoặc dùng thuốc an thần, kiềm chế cơn kích động. Thuốc không được kê thường xuyên vì có thể dẫn đến tình trạng lạm dụng thuốc và khiến thuốc mất tác dụng.

Khuyến khích tìm đến các chuyên gia trị liệu thay vì tự chữa trị.

Để giảm thiểu khả năng mắc chứng ASPD, ngay từ khi còn nhỏ nên dạy trẻ tuân thủ kỷ luật, yêu thương mọi người, học cách giải quyết các vấn đề. Người lớn nên quan tâm đến trẻ nhỏ nhiều hơn, tránh cho trẻ xem những phim truyện không phù hợp với lứa tuổi, không bạo hành hay có hành vi bạo lực trước mặt trẻ. Nên điều trị sớm nếu phát hiện ra các dấu hiệu rối loạn hành vi hay rối loạn đạo đức ở trẻ.

Tác giả: Thanh Ngân

ASPD – Bạn là người “phản xã hội” hay “phi xã hội”?
5 (100%) 5 votes

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *